Program wychowania przedszkolnego PWN

2018-05-28 (data modyfikacji: 2018-05-28)

„Program wychowania przedszkolnego” PWN Elżbiety Kordos obejmuje całość podstawy programowej, jak i w kilku obszarach stanowi jej rozszerzenie. Idea programu jest wypadkową praktycznych doświadczeń w pracy z dzieckiem w wieku przedszkolnym, współczesnych koncepcji pedagogicznych odzwierciedlonych w literaturze pedagogicznej oraz obowiązującego prawa. Program można realizować, pracując z każdym cyklem edukacyjnym PWN: "Hop, do góry!", "Trampolina" i "Trampolina +".

 

 
 
Edukacja w przedszkolu nastawiona jest na holistyczny rozwój dziecka. Jej cel zaakcentowany w początkowych zapisach podstawy programowej podkreśla podmiotowość dziecka w procesie edukacji, wyznaczając przedszkolu obowiązek respektowania takiego podejścia. W związku z powyższym, przyjęte w programie założenia, treści edukacyjne oraz zaproponowane formy i metody pracy ukierunkowano na wszechstronne wspieranie dziecka w zakresie wszystkich obszarów rozwojowych zilustrowanych przez współautorkę podstawy programowej D. Dziamską w kole holizmu.
 
W „Programie wychowania przedszkolnego” PWN przyjęto określoną wizję dziecka, do której zmierza nauczyciel (we współpracy z rodzicami wychowanka), kierując się zasadą wspierania dziecka przez tworzenie mu takich warunków rozwoju, aby miało możliwość osiągania sukcesów w działaniu. Poczucie sukcesu to nie tylko szansa na sprawny rozwój dziecka. Sukces przekłada się na to, jak dziecko funkcjonuje w swoim otoczeniu i jak będzie funkcjonowało później w wieku dorosłym. Brak sukcesów dla każdego z nas rodzi negatywne skutki – nie wykorzystujemy w pełni swoich możliwości, zdolności, tracimy motywację do działania. 
 
 

Jakie warunki sprzyjają osiągnięciu przez dziecko sukcesu w działaniu?

 
Sukces dziecka w działaniu związany jest niewątpliwie z odpowiednim poziomem jego rozwoju fizycznego, poznawczego, emocjonalnego i społecznego pozwalającym na zaspakajanie potrzeby poznawania świata oraz motywacji dziecka do podejmowania wysiłku intelektualnego i nawiązywania kontaktów społecznych. Poziom rozwoju dziecka jest uwarunkowany czynnikami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Dzięki stymulacji zewnętrznej (kręgu społecznego, przedmiotów, przestrzeni, dźwięków itp.) dziecko wykorzystuje wrodzony mechanizm – własną aktywność ujawniającą się w sferze poznawczej, emocjonalnej i ruchowej.
 
 

Co z tego wynika dla przedszkola, nauczyciela, ale też i rodziców/opiekunów dziecka?

 
Priorytetem w planowaniu rozwoju, tworzeniu programów działań wychowawczo-dydaktyczno-opiekuńczych, pozyskiwaniu do współpracy rodziców i środowiska, czy też wzbogacaniu bazy przedszkola powinno być tworzenie środowiska wychowawczego sprzyjającego osiąganiu sukcesów przez każdego z wychowanków. Nauczyciele powinni organizować sytuacje edukacyjne w taki sposób, aby maksymalnie rozwijały własną aktywność dziecka. Należy poświęcić szczególną uwagę na zaspokojenie dziecku potrzeby bezpieczeństwa, akceptacji, uznania, pomagając mu tym samym w adaptacji do nowych warunków. Konieczne jest organizowanie środowiska edukacyjnego, sprzyjającego aktywnemu odkrywaniu przez dziecko siebie i świata w obszarze jego najbliższego rozwoju. Wszystko po to, by maksymalnie ułatwić dzieciom osiąganie sukcesów w przedszkolu, co w najbliższej perspektywie będzie procentować w szkole, a w przyszłości przyniesie szansę na sukcesy w życiu.
 
Taka koncepcja działań przyświeca idei programu przygotowanego przez PWN – wiąże się to ściśle z podmiotowością dziecka i współczesnymi tendencjami w procesie nauczania i uczenia się. Założyć można, że sukcesy naszych dzieci (nawet te najmniejsze) dadzą nam i rodzicom poczucie sukcesu wychowawczego, a to sprzyjać będzie motywacji nas wszystkich do podejmowania kolejnych twórczych działań. Warto podkreślić, że rodzice odgrywają istotną rolę w procesie wspierania całościowego rozwoju dziecka – należy im uświadomić, jak ważne w życiu ich pociech są pierwsze sukcesy, przeżywane już na progu edukacji przedszkolnej oraz, że nie zależą one tylko i wyłącznie od nauczycieli.
 
W programie przyjęto koncepcję rdzeni treściowych, gdzie wyznacznikiem porządkowania treści stały się główne obszary działalności dziecka w drodze do odkrywania i rozumienia świata, jak i osiągania gotowości szkolnej. Określono dziewięć obszarów (od I do IX), których nazwy sformułowano z punktu widzenia dziecka. Każdemu z nich podporządkowano zakresy szczegółowe (A, B, C… itd.) sformułowane w postaci nadrzędnych celów ogólnych, z których wyprowadzono cele etapowe, jakie powinien przyjąć nauczyciel, aby w efekcie organizowanych przez niego sytuacji dziecko zdobyło przewidywane umiejętności zawarte w niniejszym programie. Podział ten ma charakter umowny, a jego celem jest przedstawienie treści w taki sposób, aby program był uporządkowany i przejrzysty dla nauczyciela.
 
W programie wprowadzono cztery poziomy osiągnięć odpowiadające grupom wiekowym dzieci (3-, 4-, 5-, 6-letnich). Przewidywane osiągnięcia dzieci zaproponowane w poszczególnych poziomach mogą być pomocne w dokonywaniu ewaluacji pracy nauczyciela, a także ewaluacji programu. Zastosowano w nich zasadę kumulatywności, która oznacza, że poziom dla dziecka starszego obejmuje swym zakresem osiągnięcia z poziomu proponowanego dla dziecka młodszego. Granice w poziomach są umowne, a przypuszczalnych osiągnięć dzieci nie należy traktować jako wymagania konieczne. 
 
Zgodnie z humanistyczną koncepcją rozwoju człowieka dziecko może rozwijać się w indywidualnym dla siebie tempie. Doświadczenie uczy, że grupa dzieci jednorodna pod względem wieku kalendarzowego, jest niejednokrotnie bardzo zróżnicowana pod względem wieku rozwojowego, co więcej ta „różnorodność” nie musi dotyczyć wszystkich obszarów kompetencji naszych przedszkolaków. Bywa, że różnice rozwojowe mogą sięgać roku, a nawet dwóch szczególnie wówczas, gdy dziecko jest dopiero na progu edukacji przedszkolnej. Ważne, aby dać szansę na sukces wszystkim, gdyż pewne jest, że każdego z naszych wychowanków powinniśmy rozwijać w obszarze jego najbliższego rozwoju. W związku z tym ostateczny wybór drogi będzie należał do nauczyciela, stąd tak istotna jest systematyczna diagnoza naszych wychowanków.
 
 
Elżbieta Kordos – nauczyciel dyplomowany z wieloletnim stażem pedagogicznym, były doradca metodyczny wychowania przedszkolnego, wizytator ds. przedszkoli, obecnie dyrektor przedszkola. Terapeuta pedagogiczny, tyflopedagog, ewaluator, edukator z kwalifikacjami MEN, ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli , egzaminator OKE, entuzjasta i propagator programu „Klucz do uczenia się” z międzynarodowymi kwalifikacjami trenerskimi w tym zakresie. 
 
 

Zobacz opinię merytoryczną o programie >>

Zobacz więcej aktualności