#NormalnieSięPracuje

2019-10-17 (data modyfikacji: 2019-10-22)

Zapraszamy do przeczytania wywiadu z Magdaleną Pióro na temat akcji #normalniesiepracuje, której celem jest promowanie równego traktowania oraz budowanie w społeczeństwie świadomości, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną po pierwsze w ogóle mogą pracować, a po drugie, nie potrzebują do tego specjalnych, przystosowanych miejsc pracy.

O akcji rozmawialiśmy z Magdaleną Pióro - kierownikiem Centrum DZWONI w Bytomiu prowadzonym przez Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, trenerem pracy, doradcą zawodowym. Od 11 lat zajmuje się aktywizacją zawodową osób z niepełnosprawnością, głównie intelektualną.
 
 
Na czym polega akcja #NormalnieSiePracuje?
Magdalena Pióro: Akcja #normalniesiepracuje to kampania promująca zatrudnienie osób z niepełnosprawnością intelektualną na otwartym rynku pracy. W jej ramach prowadzone są różne działania, które mają zachęcać zarówno pracodawców, jak i osoby z niepełnosprawnością do otwarcia się na siebie nawzajem. Najważniejsze jest jednak to, że organizatorzy wychodzą poza środowisko osób z niepełnosprawnością i pokazują społeczeństwu, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną nie muszą podlegać segregacji, a jedną z ról jaką mogą odgrywać w społeczeństwie jest rola pracownika. Akcją zainteresowały się osoby, które z tematem niepełnosprawności nie miały wcześniej wiele wspólnego.
Jakie jest znaczenie nazwy #NormalnieSiePracuje?
„Normalnie się pracuje” mówi o równym traktowaniu, tj. że osoby z niepełnosprawnością intelektualną po pierwsze w ogóle mogą pracować, a po drugie, nie potrzebują do tego specjalnych, przystosowanych miejsc pracy. Akcja pokazuje też przykłady tych, którzy od kilkunastu lat są pracownikami firm z otwartego rynku pracy.
 
Skąd pomysł na akcję?
Istnieje wiele stereotypów dotyczących osób z niepełnosprawnością intelektualną, które funkcjonują często także w środowisku związanym ze wspieraniem tej grupy. Szczególnie panuje przekonanie, że osoby te nie mogą pracować. Akcja miała być odpowiedzią na takie podejście.
 
Ile osób pracuje przy tym projekcie? Jakie są ich zadania?
Akcja #normalniesiepracuje prowadzona jest przez pracowników Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (PSONI), którzy na co dzień realizują działania w ramach Centrum DZWONI w Bytomiu. Wspierają osoby z niepełnosprawnością intelektualną w znalezieniu i utrzymaniu zatrudnienia na otwartym rynku pracy. To kilkuosobowy zespół, składający się z trenerów pracy, doradcy zawodowego i psychologa. W akcję włączyły się także osoby prywatne, firmy lokalne, samorząd. Ich wsparcie polega m.in. na bezpłatnym drukowaniu plakatów, produkcji koszulek z logo, nakręceniu spotu. 
 
Jak na co dzień wygląda praca?
Na co dzień prowadzimy dla osób z niepełnosprawnością intelektualną warsztaty, diagnozę psychologiczno-doradczą, wsparcie indywidualne i grupowe, pośrednictwo pracy. Jednak nasze wsparcie odbywa się przede wszystkim w prawdziwych miejscach pracy. Trener pracy uczy osobę z niepełnosprawnością dojazdu do miejsca pracy, czynności na stanowisku, zasad, pomaga zintegrować się z zespołem współpracowników. Wspieramy także pracodawcę, nie tylko na etapie wprowadzenia nowego pracownika do firmy, ale również długo po jego zatrudnieniu. Nie jest to już wsparcie codzienne, ale dostosowane do potrzeb pracownika z niepełnosprawnością czy pracodawcy. 
Mając 12-letnie doświadczenie w zatrudnieniu wspomaganym osób z niepełnosprawnością intelektualną, chcieliśmy ten temat przedstawić „przeciętnemu Kowalskiemu” w sposób jak najbardziej dla niego przystępny i nie wymagający dużych nakładów finansowych (których na działania promocyjne nie posiadamy). Tak zrodził się pomysł #normalniesiepracuje. 
 
Ilu niepełnosprawnych skorzystało z pomocy w ramach projektu?
Ze wsparcia bytomskiego Centrum DZWONI od początku jego działalności tj. od 2006 roku skorzystało około 350 osób z niepełnosprawnością z terenu województwa śląskiego. Obecnie, w ramach realizowanego projektu, ze wsparcia Centrum korzysta 130 osób, w tym ponad 100 pracujących na otwartym rynku pracy. Niektórzy pracują już 11 lat. Bytomskie Centrum DZWONI jest jednym z 6 Centrów prowadzonych przez PSONI. Pozostałe Centra działają w Warszawie, Gdańsku, Jarosławiu, Zgierzu i Ostródzie. Łączna ilość osób z niepełnosprawnością w Polsce, które skorzystały ze wsparcia Centrów DZWONI to ponad 3 000, z czego około 1200 podjęło zatrudnienie na otwartym rynku pracy.
 
Jakie są największe korzyści dla uczestników akcji?
W akcji #normalniesiepracuje pokazujemy przykłady osób z niepełnosprawnością intelektualną, które przy odpowiednim, zindywidualizowanym wsparciu trenera pracy pracują w normalnych firmach, tzw. firmach z otwartego rynku pracy. Widzimy jak osoby te nabierają pewności siebie, przełamują swoje obawy, czują się potrzebne, doceniane, zarabiają na swoje wydatki – często ich wypłata to ważna część domowego budżetu. Stają się bardziej samodzielni, decyzyjni, odpowiedzialni. Mają takie same prawa i obowiązki. 
Co według organizatorów jest największym sukcesem akcji?
Największym sukcesem jest dla nas dotarcie z tematem pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną do ludzi, których na co dzień ta sprawa może nie interesować, albo przeciwnie – ciekawi ich bardzo, ale nie wiedzieli, że jest to możliwe. Ważne jest dla nas, że docieramy z wiedzą i świadomością o „normalnej pracy”. Jeśli społeczeństwo dowie się, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną mogą pracować, łatwiej będzie przekonywać do aktywnych działań np. władze.
 
Z czego uczestnicy projektu czerpią największą radość?
To pytanie do pracowników z niepełnosprawnością. Dzięki działaniom realizowanym przez Centra DZWONI stwarzamy im możliwość wyboru i realizowania się w roli pracownika. Możliwość, której jeszcze kilkanaście lat temu w naszym kraju nie mieli, a którą wypracowały organizacje pozarządowe, wprowadzając na polski grunt zatrudnienie wspomagane.
 
Jaki jest odbiór akcji w społeczeństwie?
Spotykamy się z bardzo pozytywnym odbiorem akcji. Tak jak wspominaliśmy wcześniej, bardzo cieszy nas, że ludzie, którzy z niepełnosprawnością nie mieli wiele wspólnego, interesują się akcją, chcą nam pomagać, włączać się do działania. To pokazuje nam, że akcja była i jest bardzo potrzebna.
 
Jak wybierani są potencjalni pracodawcy dla osób z niepełnosprawnością korzystających ze wsparcia Centrum DZWONI?
Znając daną osobę z niepełnosprawnością, jej preferowane stanowisko pracy, umiejętności, poszukujemy dla niej pracodawcy. Kontaktujemy się z firmami, przedstawiamy naszą ofertę, rozmawiamy. Zdarza się, że pracodawcy, którzy już zatrudniają osoby z niepełnosprawnością decydują się zatrudnić kolejną lub polecają usługę zatrudnienia wspomaganego innym, znajomym firmom. 
 
Czy trudno jest ich przekonać do wzięcia udziału w akcji?
Nasi pracodawcy bez problemu włączają się w akcję #normalniesiepracuje, uczestnicząc w wydarzeniach tj. warsztatach kulinarnych, nagraniach audycji telewizyjnych lub goszcząc zaproszonych przez nas gości. 
Jeśli chodzi o zatrudnienie przez nowych pracodawców pracowników z niepełnosprawnością to ich otwartość jest większa. Coraz częściej chcą zatrudnić pracownika z niepełnosprawnością, ale nie wiedzą jak go znaleźć, jak się do tego przygotować i w jaki sposób wprowadzić go do zespołu. 
 
Jakie korzyści mają pracodawcy biorący udział w projekcie?
Przede wszystkim wsparcie trenera pracy, który pomaga określić, jakie czynności w firmie mogą być wykonywane przez pracownika z niepełnosprawnością, ułatwia dobranie i wyszkolenie pracownika na stanowisku pracy, ale przede wszystkim wspiera go przy rozwiązywaniu trudności, które mogą pojawić się już długo po zawarciu umowy z pracownikiem. To ważne dla pracodawcy, zwłaszcza tego, który nie ma doświadczenia w kontakcie z osobami z niepełnosprawnością. Dzięki temu jego obawy maleją, a rośnie otwartość na zatrudnianie dobrych pracowników, którym niepełnoprawność nie przeszkadza solidnie wykonywać obowiązków w pracy.
 
  
 
Jakiego wsparcia udzielacie osobom niepełnosprawnym w ramach projektu?
Osobom, które są nieaktywne zawodowo oferujemy na początek wsparcie doradcy zawodowego i psychologa, którzy pomagają w określeniu swoich umiejętności, mocnych i słabych stron oraz preferowanego miejsca pracy. Współpracują oni z trenerem pracy, który weryfikuje umiejętności osoby z niepełnosprawnością na stanowisku pracy (podczas „próbek pracy”), uczy czynności w miejscu pracy i ma bezpośredni kontakt z pracodawcą, zarówno przed, jak i po zatrudnieniu pracownika z niepełnosprawnością. Bardzo ważne jest kontynuowanie wsparcia również po podjęciu zatrudnienia przez osobę z niepełnosprawnością. Wsparcie jest uzależnione od indywidualnych potrzeb osoby i ma na celu utrzymanie przez nią zatrudnienia. Służy temu tzw. monitoring zatrudnienia przez trenera pracy oraz grupowe i indywidualne wsparcie psychologiczno-doradcze. 
 
Czy wszystkie osoby niepełnosprawne marzące o pracy mają szanse ją znaleźć?
Centrum DZWONI wspiera osoby z niepełnosprawnością intelektualną w zatrudnieniu na otwartym rynku pracy – nie wszystkie osoby w danym momencie mogą podjąć pracę. Wynika to między innymi z obecnego systemu wsparcia osób z niepełnosprawnością (przygotowanie ich do pracy na poziomie szkoły, WTZ, niewystarczający dostęp do usługi zatrudnienia wspomaganego). Ze względu na stan zdrowia czy poziom funkcjonowania w danym momencie dla osoby lepszym rozwiązaniem może być udział w warsztatach terapii zajęciowej czy praca z zakładzie aktywności zawodowej lub kontynuowanie leczenia czy rehabilitacji. 
 
Jakie cechy i umiejętności ułatwiają znalezienie pracy osobom niepełnosprawnym?
Takie same jak w przypadku każdego pracownika: chęć do pracy, solidność, umiejętność przestrzegania zasad, radzenia sobie ze stresem, umiejętności społeczne.
 
Jakie mogą być potencjalne przeszkody w znalezieniu pracy przez osobę niepełnosprawną?
Osoby z niepełnosprawnością intelektualną mają trudność w samodzielnym dotarciu do ofert pracy, w odpowiedzi na oferty, zaprezentowaniu się podczas spotkania z pracodawcą. Dlatego wsparcie trenera pracy również na tym etapie jest dla nich tak ważne. 
 
Akcji przyświeca cel, aby z czasem praca osób niepełnosprawnych stała się normą. Jakie macie Państwo rady dla opiekunów i nauczycieli osób niepełnosprawnych na przyszłość?
Przede wszystkim, aby już na etapie szkoły podkreślać rolę pracy w życiu człowieka, pokazywać jej korzyści, by budzić motywację do podejmowania aktywności zawodowej w przyszłości. Warto pokazywać przykłady osób, które pracują, mówić o zawodach, czynnościach, zasadach w pracy, ćwiczyć umiejętności i zachowania niezbędne w pracy. 
 
Często opiekunowie osób niepełnosprawnych martwią się o ich przyszłość i nie wierzą, że ich podopiecznych czeka sukces w pracy. Co może zrobić rodzic niepełnosprawnego dziecka, żeby w przyszłości stało się ono jak najbardziej samodzielne?
Pozwalać mu na samodzielność, na przykład w wykonywaniu czynności domowych. Powierzać obowiązki domowe, uczyć właściwego ich wykonywania zamiast wyręczać. To może być obranie warzyw na obiad, przygotowanie śniadania, pozmywanie po posiłku, umycie podłogi. Im więcej praktycznych umiejętności wyniesionych z domu, tym łatwiej będzie dobrać i opanować czynności w pracy. Dzięki temu osoba uczy się także obowiązkowości, wywiązywania z powierzonych zadań, odpowiedzialności. Łatwiej jej określić swoje umiejętności (co konkretnie potrafię robić). Z każdą nową umiejętnością wzrasta też poczucie własnej wartości. W przypadku osób z niepełnosprawnością intelektualną ważne jest, aby dużo z nimi rozmawiać, wyjaśniać dlaczego, pokazywać cel, skutki. 
Często się mówi, że osoby niepełnosprawne mają problem z utrzymaniem pracy. Czy zauważacie Państwo tę prawidłowość? Jak staracie się przeciwdziałać temu zjawisku?
Wsparcie w utrzymaniu zatrudnienia to jeden z kluczowych etapów zatrudnienia wspomaganego. Dostarczenie wsparcia osobie z niepełnosprawnością i jej pracodawcy w rozwiązaniu trudności, które mogą pojawić się już po zatrudnieniu jest niezbędne, aby to zatrudnienie było trwałe oraz przynosiło korzyść i satysfakcję obu stronom. Wsparcie to może dotyczyć np. spadku motywacji, trudności w relacjach ze współpracownikami czy nauki nowych czynności w związku ze zmianami w firmie. Taka pomoc udzielana jest nawet osobom, które pracują już kilka lat. Dzięki temu udaje się wspólnie przezwyciężyć pojawiające się trudności. Czasem towarzyszymy w decyzji o zakończeniu współpracy pomiędzy pracownikiem z niepełnosprawnością a pracodawcą. 
 
Na koniec chciałabym zapytać, czego życzyłaby Pani sobie w dalszej pracy nad projektem?
Braku obaw, czy nasze działania będą kontynuowane i w jakim zakresie, które często towarzyszą nam w pracy w ramach projektów. Jest to istotne dla osób z niepełnosprawnością i ich pracodawców, a także trenerów pracy. Z resztą sobie poradzimy :) 
 

Zapraszamy do wizyt na stronie internetowej akcji >> oraz Centrum DZWONI >> , a także do obejrzenia spotu nt. #normalniesiepracuje >> 

    

 

 

Z serią „Pewny start. O dorosłości” przygotujesz swoich uczniów do jak najlepszego funkcjonowania po ukończeniu szkoły przyspasabiającej do pracy. 

Jest to zestaw różnorodnych materiałów opracowanych przez specjalistki w dziedzinie edukacji specjalnej z myślą o uczniach z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym.

Skorzystaj z ich doświadczenia!

Czytaj więcej >>

 
Zobacz więcej aktualności