Metody pracy z filmami na lekcjach języka niemieckiego

2019-07-05 (data modyfikacji: 2019-07-05)

O wyborze filmów przez nauczyciela i sposobach ich wykorzystania w nauczaniu języka niemieckiego decydują zarówno temat, cele zajęć, rodzaj prezentowanych materiałów filmowych, jak też wiek uczniów, ich zainteresowania oraz umiejętności językowe. Poniżej przedstawiam kilka wybranych propozycji pracy z filmami, które mogą skutecznie wspomagać rozwijanie kompetencji językowych na dowolnym etapie nauczania oraz uatrakcyjnić lekcje, zachęcając i motywując uczniów do aktywnej pracy nad językiem obcym.

 

Przygotowanie uczniów do prezentacji filmu

Wprowadzenie uczniów do prezentacji filmu ma na celu przede wszystkim zaktywizowanie i poszerzenie słownictwa związanego z tematem filmu, rozbudzenie zainteresowania tematyką materiału filmowego, jak też nawiązanie do ich wcześniejszych doświadczeń i wiedzy.

1. Przygotowanie uczniów do obejrzenia filmu może polegać na zapoznaniu ich z przykładowymi wypowiedziami, a następnie na dokończeniu rozpoczętych zdań związanych z poruszaną w filmie tematyką, tak jak w poniższym przykładzie do tematu Geld:
 

  1. Geld und Glück?
  2. Geld und …
  3. Geld regiert die Welt.
  4. Geld …
  5. Für Geld …
  6. Geld als …

Uczniowie uzupełniają podane wypowiedzi na piśmie. Mogą pracować indywidualnie lub w parach, szukając brakujących wyrazów i zwrotów w słownikach. Jednocześnie podane wypowiedzi stanowią inspirację do krótkiej wprowadzającej rozmowy w klasie na ten temat.

2. Uczniowie mogą snuć przypuszczenia co do treści filmu, występujących postaci, czy sytuacji na podstawie tytułu, kadru z filmu lub krótkiego fragmentu. Przed obejrzeniem filmu otrzymują np. portret jednego z bohaterów. Zastanawiają się, co to zdjęcie mówi o tej osobie. Kim ona jest? Ile ma lat? Co czuje? Po czym można to poznać? Co mogło wydarzyć się wcześniej? Gdzie znajdowała się kamera, kiedy zostało zrobione zdjęcie? O czym to może świadczyć? W ten sposób budują swoje pierwsze wrażenie i emocjonalne nastawienie do postaci, sytuacji, wydarzeń. Po obejrzeniu filmu weryfikują swoje hipotezy. Sprawdzają, które z nich były zgodne z tym, co rzeczywiście wydarzyło się w filmie.

3. Inną formą wprowadzenia uczniów do obejrzenia filmu może być napisanie historii z wykorzystaniem podanych przez nauczyciela wyrazów związanych z tematyką filmu. Uczniowie pracujący w parach lub grupach otrzymują karteczki ze słowami (nazwami osób, czynności, przymiotnikami stanowiącymi ich określenia). Zapoznają się z nimi i układają je w logicznym porządku, a następnie piszą historyjkę wykorzystując podany materiał wyrazowy. W grupie decydują, czy opowieść zakończy się szczęśliwie, czy nie. Prezentują swoje prace w klasie, a po obejrzeniu filmu wskazują parę lub grupę, która opowiedziała historię najbardziej zbliżoną do wersji filmowej (lub najbardziej oryginalną).

Inne warianty:
 

  • tworzenie asocjogramu do tytułu lub obrazka/ kadru z filmu,
  • zbieranie słownictwa do tytułu lub tematyki filmu,
  • formułowanie pytań związanych z filmem na podstawie tytułu,
  • tworzenie historyjek na podstawie ilustracji, n przeczytanie transkrypcji fragmentu filmu, odpowiadanie na pytania do tekstu.


Praca z filmem

Praca z filmem nie ogranicza się jedynie do prezentacji filmu, różnych sposobów oglądania bez dźwięku, słuchania bez obrazu lub prezentacji filmu zarówno z dźwiękiem, jak i obrazem. Każda z wymienionych form będzie służyła osiąganiu innych celów i znajdzie swoje skuteczne zastosowanie w praktyce.

1. Nauczyciel prezentuje film w całości. Uczniowie notują 2–3 spontaniczne skojarzenia, które im się nasuwają podczas oglądania filmu. Następnie sprawdzają, czy ich przypuszczenia były słuszne. Aby słuchanie i uwaga uczniów skierowane były na konkretne treści, osoby, wydarzenia w filmie, otrzymują oni pytania/zadania/polecenia do wykonania, np.:
 

  • Jakie osoby w nim występowały? Opisz jedną z nich.
  • Jakie zabytki udało ci się rozpoznać? Wymień trzy, które zapamiętałaś/łeś.
  • Zanotuj jedno zdanie/pytanie usłyszane w filmie.
  • Jaką funkcję spełnia muzyka? W jaki wprowadza nastrój?
  • Z jakiej perspektywy zostały sfilmowane postaci? Jaki odbiór sugeruje filmowanie postaci z tej perspektywy?
  • Zanotuj wypowiedzi z filmu pasujące do podanych ilustracji.

2. Nauczyciel prezentuje film fragmentami, zatrzymując projekcję w wybranych miejscach, aby zadać uczniom pytanie/ pytania dotyczące przewidywania treści dalszej części filmu lub przebiegu wydarzeń, np.
 

  • Czego dowiadujemy się z podanego fragmentu o jego bohaterze?
  • Jak jego losy potoczą się dalej? Co zrobi w tej sytuacji? Z jakimi konsekwencjami powinien się liczyć?
  • Co powinien zrobić? Udziel mu kilku wskazówek.
  • Zajmij stanowisko wobec wypowiedzi wybranego bohatera fragmentu filmu.
  • Uzupełnij tekst dialogu usłyszanymi w filmie wypowiedziami.

3. Nauczyciel prezentuje film bez dźwięku. Uczniowie otrzymują karty pracy z wypowiedziami z filmu, ale nie tylko z tego filmu. Zapoznają się z nimi i w trakcie projekcji zastanawiają się, które z nich mogły się pojawić w filmie, a które nie. Podczas kolejnej prezentacji weryfikują swoje przypuszczenia.

4. Nauczyciel prezentuje film bez obrazu. Uczniowie odgadują na podstawie dźwięku, np.:
 

  • miejsce akcji,
  • bohaterów filmu, ich wiek,
  • opisują wybranego bohatera, miejsce, zdarzenie, porę roku,
  • kraj, w którym scenka się rozgrywa,
  • notują imiona, nazwy miejsc, czynności,
  • zapisują kilka wybranych słów
  • wysłuchanego fragmentu.

Inne warianty:
 

  • porządkowanie kolejności obrazków lub fragmentów transkrypcji zgodnie z treścią filmu,
  • przyporządkowanie sekwencji filmu do obrazka,
  • uzupełnianie tekstów z lukami,
  • wykonywanie zadań typu prawda-fałsz,
  • rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru,
  • formułowanie pytań do filmu,
  • wybieranie z listy pytań, na które pojawiły się odpowiedzi podczas prezentacji filmu,
  • zanotowanie najważniejszych wydarzeń w odpowiedniej kolejności,
  • nadawanie tytułów poszczególnym sekwencjom filmu,
  • streszczenie ustne lub pisemne wybranej sekwencji filmu.

 

Propozycje wybranych ćwiczeń po obejrzeniu filmu
 

  • przygotowanie dialogu pomiędzy wybranymi bohaterami filmu i odegranie scenki,
  • opowiedzenie zdarzeń z perspektywy
  • wybranej postaci z filmu,
  • napisanie recenzji filmu,
  • przedstawienie treści filmu za pomocą dramy,
  • napisanie dalszego ciągu historii lub opisanie losów wybranego bohatera,
  • prowadzenie bloga nt. obejrzanych filmów,
  • przygotowanie własnego filmu wg własnego scenariusza, z wykorzystaniem kamery cyfrowej, programu do montażu filmów,
  • przygotowanie własnego filmu ze zdjęć cyfrowych z wykorzystaniem
  • dostępnych programów, np. Photostory.

Obecnie materiały filmowe odgrywają coraz większą rolę jako środek dydaktyczny, również lub w szczególności w nauczaniu języków obcych. Amerykańscy specjaliści zajmujący się nowoczesną edukacją zauważają, że podstawową sprawnością w XXI wieku będzie/jest umiejętność rozumienia obrazów: filmów, grafik, zdjęć. Dodatkowo rozwój nowych technologii umożliwia łatwiejsze i bardziej powszechne zastosowanie filmów w praktyce szkolnej.

Alfred Hitchcock:

„Film powinien zaczynać się od trzęsienia ziemi, potem zaś napięcie ma nieprzerwanie rosnąć.”

Wierzę, że wykorzystanie dobrych i trzymających w napięciu filmów w nauczaniu języków obcych wpłynie na wzrost motywacji uczniów, umożliwi ciekawszą i bardziej skuteczną pracę nad językiem oraz będzie prowadziło do kształcenia i doskonalenia pożądanej umiejętności przetwarzania zarówno słów, jak i obrazów. Mam też nadzieję, że przedstawione wybrane propozycje pracy z filmami zainspirują Państwa i zachęcą do systematycznego ich stosowania na zajęciach lekcyjnych.

 

Autor: Aneta Gładys

 

Jeżeli zainteresował cię temat wykorzystanie filmów na lekcjach języka niemieckiego, zapraszamy do obejrzenia retransmisji webinarium dra Sebastiana Mrożka nt. "YouTube na lekcjach języka niemieckiego":

Zobacz więcej aktualności