Innowacyjne treści muzyczne w cyklu "Hop, do góry!"

2018-06-04 (data modyfikacji: 2018-06-04)

Koncepcja metodyczna wychowania muzycznego w przedszkolu zastosowana w cyklu „Trampolina. Hop, do góry!” polega na kształtowaniu umiejętności dziecka nie tylko związanych z muzyką, ale przede wszystkim tych, które potrzebne są do podjęcia nauki w szkole. 

 

 
Zaplanowane w scenariuszach zajęć działania muzyczne odnoszą się do realizacji wszystkich czterech obszarów podstawy programowej wychowania przedszkolnego, zaś monitorowanie jej realizacji prezentowane jest w planie pracy. Działania muzyczne w „Hop, do góry!” oparte są na pięciu aktywnościach muzycznych dziecka oraz systematycznej pracy i powtarzalności wdrożonych zadań przez cały tydzień. Treści te powinny być realizowane przez nauczyciela według przyjętego schematu pięciu poranków muzycznych i jednego muzycznego zajęcia głównego. 
 
Poranki muzyczne powinny odbywać się systematycznie o tej samej godzinie, nie dłużej niż 5–10 minut jedno zajęcie. Warto zwrócić uwagę na możliwości ruchowe przedszkolaków podczas realizacji zabaw ruchowych wymagających od dzieci dużej aktywności i wysiłku. Jeśli jednak zaproponowane ćwiczenia będą dla przedszkolaków atrakcyjne, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby takie zabawy powtórzyć na wyraźny sygnał dziecięcej aprobaty. W takim przypadku nauczyciel nie powinien sztywno trzymać się wyznaczonego czasu na realizację atrakcyjnych sytuacji edukacyjnych.
 
Kształcenie różnorodnych dyspozycji ruchowych dziecka w zakresie motoryki dużej i małej zintegrowane jest z piosenkami i utworami instrumentalnymi w taki sposób, aby w tygodniowym procesie edukacyjnym aktywnie odtworzyć te utwory oraz powtórzyć wprowadzane ćwiczenia ruchowe przynajmniej kilka razy w tygodniu. Jednak ze względu na zróżnicowane możliwości percepcyjne dzieci warto utrwalać wprowadzone elementy w cyklach dwutygodniowych. Bez systematyczności prowadzenia zaplanowanych zajęć muzycznych trudno osiągnąć odpowiednie wyniki i raczej nie uda się zrealizować założonych w podstawie programowej celów. Zachowanie odpowiedniej kolejności działań stanowi gwarancję sukcesu, np. przy wprowadzaniu nowej piosenki będzie miało znaczny wpływ na oczekiwane efekty zarówno przez dzieci, jak i nauczyciela.
 
Elementem wspomagającym przebieg realizacji niektórych sytuacji edukacyjnych, których opis jest problematyczny do skonstruowania w formie tekstu, stanowi komentarz audio, czyli podkast.
 
Przygotowując dzieci do obowiązku szkolnego, ale mając również na względzie rozwój umiejętności muzycznych, podczas realizacji poszczególnych sytuacji edukacyjnych posługujemy się ćwiczeniami rytmicznymi w formie wyciągów z partytur, nagrań utworów oraz piosenek w celu zapoznania dzieci z różnymi problemami muzycznymi w formie krótkich etiud muzyczno-ruchowych. Podobnie jest z instrumentacją poszczególnych utworów. Proces ten musi być uporządkowany w czasie i powinien przebiegać etapami na zasadzie gradacji od najprostszej formy do coraz bardziej złożonych. Takie przepracowanie poszczególnych problemów muzycznych pozwoli na dokładne zapoznanie dziecka z konkretnym zadaniem, umożliwiając jego zrozumienie.
 
Ważnym elementem podczas nauki śpiewanek i piosenek powinna być narracja, analiza i zrozumienie tekstu lub treści muzycznej utworu. Dlatego nowe słowa z piosenek należy tłumaczyć i ćwiczyć prawidłową wymowę. Nauczyciel prowadzi zajęcia na zasadzie stawianych pytań i odpowiedzi, pozwala dzieciom opowiadać o różnych skojarzeniach. Ta bardzo spontaniczna rozmowa daje możliwość obserwacji zasobu słownika, pojęć, ogólnej wiedzy, skojarzeń, sposobu myślenia. To moment do obserwacji i diagnozy dziecka z zakresu obszaru.
 
Pewną innowacją w podejściu do pracy z tekstem piosenek może być wprowadzenie narzędzi TOC (ang. Theory of Constraints), których zadaniem jest rozwijanie myślenia krytycznego u przedszkolaków. Rozwój tych kompetencji w przedszkolu to jeden z ważniejszych elementów przygotowujących dziecko do dorosłego życia – pełnego sukcesów.
 
 
Piotr Kaja – muzyk i kompozytor, nauczyciel muzyki i rytmiki (od 1988 roku), edukator/trener prowadzący od 1993 roku warsztaty metodyczne dla nauczycieli, wykładowca akademicki (od 2000 roku), autor koncepcji edukacji muzycznej w cyklu „Trampolina. Hop, do góry!”
Michał Sawicki – śpiewający akordeonista z Łomży, muzyk, nauczyciel muzyki i rytmiki, trener I stopnia prowadzący od 2012 roku warsztaty muzyczne dla nauczycieli, współautor treści muzycznych w cyklu „Trampolina. Hop, do góry!”
 
 

Przykładowe nagrania:

 
Piosenki:
 
Parafrazy muzyki wielkich i małych mistrzów:
 
Podkasty:
 
Zabawy muzyczno-ruchowe:
Zobacz więcej aktualności