Historyjki obrazkowe na zajęciach z języka angielskiego

2018-06-26 (data modyfikacji: 2018-06-29)

Zajęcia z języka angielskiego na bazie historyjki obrazkowej są zalecaną formą pracy z małymi dziećmi, nawet na bardzo początkowym etapie nauki, czyli w przedszkolu. Maluchy uwielbiają słuchać opowiadań, a to że są w stanie je zrozumieć w języku obcym, może być źródłem satysfakcji nie tylko dla małego ucznia, lecz także dla jego nauczyciela i rodziców. Dodatkowo, jeśli historyjka zainteresuje dzieci i stanie się źródłem inspirujących zabaw, nauka języka angielskiego będzie im się kojarzyć z czymś przyjemnym, interesującym, co niewątpliwie przyniesie pozytywne rezultaty na późniejszych etapach edukacyjnych.

 
Aby tego typu zajęcia z języka obcego z małymi dziećmi odniosły pożądany skutek, historyjka powinna być:
 
  • niezbyt długa, bazująca raczej na krótkich dialogach niż na tekście narracyjnym,
  • zilustrowana w przemyślany sposób – tak, aby obrazki składające się w historyjkę w sposób jednoznaczny i uporządkowany (np. na bazie komiksu) ilustrowały jej treść,
  • w ok. 80% oparta na materiale językowym, który dzieci poznały i utrwaliły na wcześniejszych zajęciach, wzbogacona o materiał audio nagrany przez tzw. native speakerów, zawierający stosowne efekty dźwiękowe ułatwiające zrozumienie historyjki,
  • skonstruowana na bazie powtarzalnych schematów językowych przypominających tzw. dryle językowe, w których wielokrotnie stosuje się tę samą strukturę, „wymieniając” niektóre jej elementy, np. A ball for the doll. A ball for the teddy. A ball for the boy. A ball for the girl.
Poniżej zamieszczamy przykład historyjki spełniającej wymienione kryteria.
WORKING OUT
Dzisiaj Jimmy postanowił zorganizować zabawy z piłką na stadionie. Kimmy rozdaje kolorowe piłki do ćwiczeń.
Obrazek 1:
Kimmy: A yellow ball for the doll. A red ball for the teddy. A Green ball for the girl. A blue ball for the boy.
Obrazek 2:
Jimmy: Ready! Steady! Go!
Obrazek 3:
Jimmy: Dolly – run. Teddy – jump! Girl – stand up! Boy – sit down! – run. Dolly – run! Teddy – jump! Girl – stand up! Boy – sit down! – run. Dolly – run! Teddy – jump! Girl – stand up! Boy – sit down! 
Obrazek 4:
Zasapany Teddy: Oh, no. Stop it, please!
Jimmy: Ooops! Sorry.
 
Nauczyciel planujący wykorzystanie historyjki obrazkowej na zajęciach z języka obcego, powinien pamiętać o kilku zasadach. Najważniejszą jest niewątpliwie przygotowanie dzieci do jej wysłuchania. Duży błąd, który potencjalnie może storpedować zajęcia, to odtworzenie historyki z pominięciem etapu określanego w metodyce ELT mianem pre-listening. W naszym przypadku pre-listening to wstępna analiza materiału graficznego ilustrującego historyjkę, i (lub) wprowadzenie (przypomnienie) kluczowego dla jej zrozumienia słownictwa. Na tym etapie zajęć nie wykorzystujemy jeszcze materiału dźwiękowego. 
 
W przypadku powyższego przykładu etap pre-listening mógłby przebiegać następująco: 
Rozdaj dzieciom materiał graficzny ilustrujący historyjkę. Porozmawiajcie na temat rysunków.
N: Look. (Wskaż palcem swoje oczy, ilustrując w ten sposób znaczenie słowa look.) Where is Jimmy? Pokażcie paluszkiem pandę Jimmy’ego. Look. (Wskaż palcem swoje oczy, ilustrując w ten sposób znaczenie słowa look.) Where is Kimmy? Pokażcie paluszkiem pandę Kimmy. Where are Kimmy and Jimmy? Gdzie oni są? Who else is there? Kto jeszcze tam jest?
Dz: Dolly, teddy, girl, boy.
N: Show me the yellow ball. Pokażcie paluszkiem żółtą piłkę. Show me the red ball. Show me the green ball. Show me the blue ball. Say: blue.
Dz: blue.
Wskaż na niebieskie części garderoby dzieci, mówiąc blue.
N: Jaki kolor nazywamy po angielsku blue?
Dz: Niebieski.
Wskaż lalkę i powiedz:
N: Dolly… (Zawieś głos i zacznij biec w miejscu, sugerując, że dzieci mają dokończyć wypowiedź).
Dz: …run.
Wskaż misia i powiedz:
N: Teddy… (Zawieś głos i zacznij podskakiwać w miejscu, sugerując, że dzieci mają dokończyć wypowiedź).
Dz: …jump.
Wskaż dziewczynkę i powiedz:
N: Girl… (Zawieś głos, usiądź na krześle i wstań).
Dz: …stand up.
Wskaż chłopca i powiedz:
N: Boy… (Zawieś głos i usiądź na krześle.)
Dz: …sit down.
N: Jak wam się wydaje? (Wskaż ostatni rysunek.) Dlaczego miś leży?
Dz: Bo jest zmęczony.
(Wszystkie słowa określające czynności oraz nazwy zabawek i kolorów, które pojawiają się w historyjce zostały wprowadzone i utrwalone na wcześniejszych zajęciach.) 
 
Warto zapamiętać! Wcześniejsza wspólna analiza materiału ilustracyjnego kontrolowana przez nauczyciela pozwoli dzieciom zapoznać się z tematyką historyjki, przypomnieć sobie słownictwo, które się w niej pojawi, a przede wszystkim przewidzieć jej treść.
 
Kolejny etap zajęć to tzw. while listening, czyli wysłuchanie historyjki z jednoczesną analizą materiału graficznego. Na tym etapie dzieci, słuchając opowieści, z pomocą nauczyciela starają się dopasować usłyszany tekst do konkretnych ilustracji. Zadanie, które mogą wtedy wykonać, to np. dotknięcie obrazków najlepiej ilustrujących odtwarzany właśnie fragment nagrania.
 
Zaleca się dwukrotne wysłuchanie historyjki. Przy powtórnym słuchaniu dzieci mogą wykonać zadanie z zastosowaniem techniki Total Physical Response – gdy usłyszą określone słowo lub wyrażenie, muszą odpowiednio na nie zareagować. W przypadku naszego przykładu mogłaby to być następująca zabawa: 
Podziel dzieci na 4 drużyny: dolly’s team, teddy’s team, girl’s team, boy’s team. Daj każdej grupie kartę obrazkową przedstawiającą lalkę, misia, dziewczynkę i chłopca.
Wszystkie dzieci wstają. Kiedy w nagraniu przypisany drużynie bohater wykonuje określoną czynność, uczestnicy również to robią, np. nagranie: Dolly – run – drużyna lalek biegnie w miejscu itd.
 
Warto zapamiętać! Każdemu odtworzeniu historyjki powinno towarzyszyć jakieś zadanie (np. dotykanie obrazków, wykonywanie czynności w stosownym momencie itp.). W ten sposób staramy się skupić uwagę dziecka zarówno na materiale dźwiękowym, jak i gra$cznym, czyli zaangażować je w wysłuchanie opowiadania.
 
Następny etap zajęć określa się mianem post-listening, czyli etap występujący po wysłuchaniu historyjki. W tym momencie sprawdzamy, czy dzieci zrozumiały usłyszany tekst, zadając im pytania głównie w języku polskim. W przypadku powyższego przykładu etap ten mógłby przebiegać następująco:
N: Jak nazywamy osobę, która w klubie sportowym, na boisku lub stadionie mówi innym, jakie ćwiczenia mają wykonać?
Dz: Trener.
N: Kto był trenerem w tej historyjce?
Dz: Jimmy.
N: Jak czuł się miś pod koniec historyjki?
Dz: Miś był zmęczony.
N: Dlaczego miś był zmęczony? itd.
N: Dotknijcie rysunków. Say and touch.
Wskaż trzecią ilustrację, gdzie bohaterowie wykonują ćwiczenia. Sprowokuj dzieci do następujących wypowiedzi (z jednoczesnym wskazywaniem właściwego rysunku).
Dz: Dolly run. Teddy jump. Girl stand up. Boy sit down.
 
Warto zapamiętać! Na tym etapie zajęć nie należy na siłę używać języka angielskiego. Istotne jest sprawdzenie, czy dzieci zrozumiały historyjkę, a nie polecenia nauczyciela. Może się okazać, że brak reakcji dziecka na pytanie wcale nie oznacza niezrozumienia historyjki, ale raczej tego, co mówi prowadzący.
 
Na tym etapie można zakończyć zajęcia, np. śpiewając piosenkę pożegnalną. Dzieci mogą pożegnać się z bohaterami historyjki, śpiewając prostą piosenkę na melodię Jedzie pociąg z daleka:
 
Bye, bye, bye, bye, bye, bye, doll.
Bye, bye, bye, bye, bye, bye, teddy.
Bye, bye, bye, bye, bye, bye, girl.
Bye, bye, bye, bye, bye, bye, boy.
 
 
Źródło: Anna Pryszczepko-Kosińska, "Historyjki obrazkowe na zajęciach z języka angielskiego", w: "Wychowanie w przedszkolu", nr 4/2017, s. 49-52.
 
Anna Pryszczepko-Kosińska – autorka książek dla dzieci do nauki języka angielskiego, redaktorka publikacji do nauki języka angielskiego, ekspert PWN.
Zobacz więcej aktualności