Doradztwo zawodowe w przedszkolu. Propozycje działań

2019-03-27 (data modyfikacji: 2019-03-28)

1 września zaczęło obowiązywać Rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego i w związku z tym przedszkola zostały zobligowane do wspierania dzieci w zakresie formowania preorientacji zawodowej. W artykule znajdą Państwo praktyczne wskazówki i propozycje zabaw. Zachęcamy do lektury.

16 sierpnia 2018 r. minister Anna Zalewska podpisała Rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego, które zaczęło obowiązywać od 1 września. Doprecyzowano, jak należy rozumieć doradztwo zawodowe, jakie są jego cele na poszczególnych etapach edukacyjnych, a także jak należy realizować treści związane z doradztwem i kto może to robić. Zgodnie z Rozporządzeniem wiele w tym względzie zależy od dyrektora przedszkola i od tego, co zostało zawarte w programie realizacji doradztwa, który to program opracowuje nauczyciel realizujący doradztwo zawodowe.

Ważne!
W związku z tym, że Rozporządzenie weszło w życie 1 września 2018 r., a w wielu placówkach nie ma nauczycieli legitymujących się stosownym przygotowaniem teoretycznym do prowadzenia zajęć, do końca roku szkolnego 2021/2022 można powierzyć prowadzenie tych zajęć innym nauczycielom lub nawet komuś, kto nauczycielem nie jest. Dużo więc zależy od dyrektora, który podejmuje decyzję i, co istotne, ponosi odpowiedzialność (§ 10 Rozporządzenia). Wiadomo natomiast, że godzin tych w przyszłości nie będzie można powierzyć pedagogowi, który nie został przygotowany do prowadzenia zajęć podczas odrębnych studiów podyplomowych z zakresu doradztwa zawodowego.

 

Program realizacji doradztwa zawodowego

W dokumencie tym powinny znaleźć się działania (czyli tematyka, metody i formy), terminy, osoby odpowiedzialne, podmioty, z którymi będzie odbywała się współpraca, treści dotyczące zawodów, wymaganych kwalifikacji i stanowisk pracy oraz możliwości uzyskania kwalifikacji zgodnych z potrzebami rynku pracy i, co najważniejsze, z predyspozycjami zawodowymi.

Dyrektor przedszkola dopuszcza program do użytku po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, tak jak w przypadku pozostałych programów. Warto pamiętać, że program realizacji systemu doradztwa zawodowego opracowuje się na każdy rok szkolny. Zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie doradztwa zawodowego w roku szkolnym 2018/2019 powinien zostać zatwierdzony przez dyrektora do 31 października 2018 r.

 

Preorientacja zawodowa

Nowa rzeczywistość rynkowa i kryzys demograficzny wymuszają na przedsiębiorcach kosztowne procesy dostosowawcze. Tymczasem można tego uniknąć, wprowadzając właśnie doradztwo zawodowe, a wcześniej preorientację zawodową dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i w innych formach wychowania przedszkolnego.

Preorientacja zawodowa polega na przeprowadzaniu działań o charakterze wychowawczym, podejmowanych przez nauczycieli i rodziców, ukierunkowanych na zbliżanie dzieci w wieku przedszkolnym do środowiska pracy.

Cele tych poczynań to wstępne zapoznanie dzieci z wybranymi zawodami i środowiskiem pracy, kształtowanie pożądanej postawy wobec pracy i edukacji, a także inicjowanie i rozwijanie zdolności oraz zainteresowań dzieci, czyli kształtowanie postawy aktywnej, kreatywnej, otwartej na świat i ludzi. W przypadku dzieci w wieku przedszkolnym zajęcia te powinny odbywać się w formie zabawy. W pierwszej kolejności chodzi oczywiście o poznanie siebie, swoich zainteresowań, istniejących możliwości i posiadanych ograniczeń.

Warto organizować spotkania z przedstawicielami rozmaitych zawodów, w tym wypadku bardzo wskazane byłoby zaangażowanie rodziców. Dzięki takim działaniom dzieci poznają rynek pracy, zawody z bliższego i dalszego otoczenia. Mogą też „odgrywać” różne zawody, rozpoznawać je podczas quizów lub konkursów, wskazywać zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku czy rozpoznawać rekwizyty kojarzone z konkretnym zawodem.

W zależności od stopnia rozwoju dziecka można dość wcześnie zacząć rozpoznawać jego zainteresowania oraz predyspozycje do różnych zawodów. Przedszkolaki z pewnością zauważą związki między zainteresowaniami a wykonywanym zawodem. Poza tym warto spróbować pokazać, jak współcześnie wykonywany jest konkretny zawód, a jak może to wyglądać za kilka lat.

 

Kreatywność

Nowa generacja menedżerów i przedsiębiorców potrzebuje zupełnie nowej generacji pracowników, wyposażonych w zupełnie nowy zestaw kompetencji miękkich, dlatego już w przedszkolu warto do tego przygotowywać. Spośród licznych kompetencji miękkich w wielu przypadkach na pierwszym miejscu stawiana jest kreatywność.

Czym jest kreatywność? To zdolność do w miarę szybkiego generowania i wprowadzania w życie innowacji. Wiąże się ona przede wszystkim z umiejętnością dostrzegania problemu. By doskonalić u dzieci tę umiejętność, warto nie tylko przekazywać im informacje, ale przede wszystkim uczyć je twórczego ich wykorzystywania. Można w takim przypadku zaczynać zajęcia od twórczej rozgrzewki, doskonalić umiejętności kojarzenia oraz transformacji pomysłów.

 

Rozgrzewka twórcza poprzez zabawę:

  • Co jest potrzebne do… – nauczyciel kończy pytanie, a zadaniem dzieci jest jak najszybciej generować pomysły, np. Co jest potrzebne do ulepienia bałwana?
  • Co zrobiłby słoń, gdyby był mniejszy? – to jeden z przykładów pytań, jakie można tworzyć, by pobudzić dzieci do twórczego myślenia.
  • Kropki – na kartce papieru rysujemy kropki. Zadaniem dziecka jest połączyć je, tworząc dowolny kształt, np. pies, serce itp.
  • Zdanie – zdanie rozpoczyna się jednym słowem, np. DOM. Zadaniem dzieci jest dodawać kolejno słowa, tak by powstało logiczne, ciekawe zdanie, np. Dom/ Duży dom/ Piękny duży dom/ Piękny opuszczony duży dom/ Piękny opuszczony duży dom zamieszkały/ Piękny opuszczony duży dom zamieszkały myszki/ Piękny opuszczony duży dom zamieszkały polne myszki.
  • Dziwne przedmioty – zadaniem dzieci jest próbować  odgadnąć zastosowanie rzadko spotykanych obecnie przedmiotów – ostrzałki do noży, naparstka, dyskietki.
  • Narysuj… Zbuduj… Zaśpiewaj – nauczyciel pokazuje dzieciom ilustracje przedstawiające wesołą, smutną lub zaskoczoną twarz. Zadaniem dzieci jest narysować, zbudować lub zaśpiewać coś, co wprawiło osobę z ilustracji w opisany stan.
  • Coś – nauczyciel zadaje pytanie, łącząc dwa przymiotniki lub więcej, np. co jest słodkie i zielone? Co jest czerwone i malutkie? Co jest kolorowe, niedrogie i kwaśne? Zadaniem dzieci jest podać jak najwięcej możliwych wariantów odpowiedzi.
  • Historia – nauczyciel na szarym papierze lub tablicy zapisuje trzy dowolne symbole. Zadaniem przedszkolaków jest rozszyfrowanie, jaka informacja się za nimi kryje.

 

Doskonalenie umiejętności odkrywania problemów badawczych:

  • 100 pytań do… – zadaniem dzieci jest sformułowanie jak największej liczby pytań, które można zadać na dany temat, np. deszcz – Jak powstaje deszcz? Jak często pada? Gdzie pada najwięcej? Dlaczego jest ważny? Jakie szkody może przynieść?
  • Wady i ulepszenia – zadaniem dzieci jest wymyślić sposób na ulepszenie np. zabawki z ich sali, parasola czy innego, dowolnego przedmiotu codziennego użytku.
  • Co by było, gdyby… – znana zabawa, która doskonali zdolność do logicznego myślenia i odkrywania problemów badawczych.
  • Nowe zastosowanie – zadaniem dzieci jest wymyślić nowe zastosowanie np. dla kartki papieru i zaprezentować je.

 

Doskonalenie umiejętności kojarzenia:

  • Łączenie – zadaniem dzieci jest zaprezentować w formie pantomimy, rysunku, piosenki lub konstrukcji, co powstanie z połączenia np. piłki i bumeranga, kota i ryby, psa i zabawki. Ważne, aby połączenie było jak najmniej oczywiste, a rozwiązanie jak najbardziej logiczne.
  • Porównania – dzieci kończą zdanie, np. Piłka jest jak…, bo…, np. Piłka jest jak kula ziemska, bo mają ten sam kształt.
  • Co je łączy? – zadaniem dzieci jest odszukanie podobieństw (lub różnic) między dwoma obiektami, np. Co łączy samochód i parasol? Mogą uchronić nas od deszczu.
  • Łańcuch skojarzeń – zadaniem dzieci jest stworzyć łańcuch skojarzeń poprzez podawanie skojarzenia do ostatniego pomysłu zaproponowanego przez kolegę, np. pies – spacer – park – liście – grabie – ogrodnik – praca – pieniądze – zakupy.

 

Doskonalenie umiejętności dokonywania transformacji:

  • Zalety i wady, korzyści i zagrożenia – zadaniem dzieci jest przeanalizowanie swojego pomysłu (np. projektu nowej zabawki) pod kątem wad i zalet, a także przedstawienie korzyści i zagrożeń, jakie wiążą się z jej używaniem. To ostatni etap projektowej pracy podejmowanej przez dzieci, który zakończony jest realizacją projektu.
  • Duet – zadaniem dzieci jest połączyć dwa najlepsze rozwiązania w jedno.
  • Coś nowego – zadaniem dzieci jest przemienić dany element w coś zupełnie innego, np. stworzyć projekt przestrzenny z rolki od papieru czy wymyślić nowy obraz, rozpoczynając go od trójkąta.

 

Zgromadzone powyżej pomysły to element większej całości, która składa się na cały dzień aktywności dzieci. Zamiast np. po raz kolejny segregować śmieci i wrzucać je do odpowiednich pudeł, warto na początek zadać dzieciom pytanie problemowe, np. Dlaczego recykling jest taki ważny?, a potem wspólnie wykonać projekt. Takie zajęcia mogłaby rozpocząć rozgrzewka twórcza: Co jest papierowe? Co jest papierowe i stare? Następnie, doskonaląc umiejętność dostrzegania problemów, dzieci mogłyby zastanowić się, co by było, gdyby zniknęły wszystkie kosze na śmieci. W następnym kroku maluchy mogłyby poszukiwać cech wspólnych zabawek i plastikowych śmieci i stworzyć łańcuch skojarzeń rozpoczynający się od kartki papieru lub burzę mózgu dotyczącą tego samego hasła (kojarzenie), aby na końcu stworzyć wspólnie coś nowego z materiałów recyklingowych.

 

Motywacja i poczucie bezpieczeństwa

Na drugim miejscu wśród kompetencji miękkich często wymieniane są aktywność, umiejętność radzenia sobie w rozmaitych sytuacjach, pewność siebie i odwaga. Tymczasem wiele dzieci zmaga się z nieśmiałością, są nadmiernie chronione, wychowywane w izolacji i w konsekwencji mają trudności z nawiązywaniem kontaktów i określeniem swojej pozycji w grupie.

By zachęcić dziecko do aktywności, należy przede wszystkim budować poczucie bezpieczeństwa, a także wewnętrzną motywację do podejmowania działania. Oznacza to, że powinnością nauczyciela jest z jednej strony budowanie serdecznego klimatu w grupie, a z drugiej – proponowanie dzieciom działań ciekawych pod względem treści i formy, w jakiej przebiegają. Jak kształtować bezpieczną atmosferę w grupie? Oto sprawdzone sposoby:

  • Obdarzaj każde dziecko uwagą – nie ignoruj, gdy zgłasza się z problemem.
  • Nie krytykuj dzieci za to, że przekazują ci różne, pozornie błahe informacje – nie nazywaj tego skarżeniem, ale zachęcaj do samodzielnego rozwiązania konfliktu.
  • Zadbaj o to, żeby każde dziecko znało przebieg dnia.
  • Działaj według ramowego rozkładu dnia.
  • Stwórz wraz z dziećmi kodeks grupowy, który będzie im znany i który zaakceptują.
  • Motywuj dzieci do dzielenia się swoimi emocjami, organizując np. „Zebranie na dywanie”, podczas którego każde z nich podzieli się sukcesem, który odniosło, będzie miało okazję pochwalić się, przeprosić lub podziękować za coś, co je spotkało.
  • Integruj grupę podczas zabaw integracyjnych
  • Kto to powiedział? – zadaniem dzieci jest odgadnąć, to wypowiedział dane słowo, na podstawie głosu tej osoby (z zasłoniętymi oczami).
  • Kto to jest? – zadaniem dzieci jest odgadnąć, kto stoi przed nimi, jedynie na podstawie dotyku (z zamkniętymi oczami).
  • Detektyw – zadaniem dzieci jest odgadnąć, o kim mowa, na podstawie opisu danej osoby, np. „To ktoś, kto bardzo lubi budować z klocków, jest blondynem i ma kapcie ze Spidermanem!”.
  • Błyskawiczne imiona – dzieci siedzą w kole, jedna osoba wchodzi do środka. Prowadzący podaje imię członka grupy, a osoba stojąca na środku musi jak najszybciej położyć dłoń na kolanie lub głowie tej osoby. Aby się „wyratować”, osoba, której imię padło, musi jak najszybciej podać kolejne. Jeśli zdąży, nim zostanie dotknięta – wtedy osoba stojąca na środku musi dotknąć kolejną wymienioną.
  • Kto, tak jak ja… – dzieci kończą zdanie, np. „Kto, tak jak ja, lubi kolor pomarańczowy?”. Dzieci, które lubią kolor pomarańczowy, łączą się w grupę.

 

Kształtowanie wewnętrznej motywacji u przedszkolaków

  • Dbaj o dynamikę zajęć, przeplatając formy i metody – stosuj formę indywidualną, formę grupową, pracę w małych zespołach, a także przeplataj metody – dyskusję urozmaicaj burzą mózgów, siedzące formy zajęć przeplataj z ruchem, zajęcia pokazowe łącz z aktywnością dziecka – nie tylko werbalną, ale przede wszystkim z ruchem, konstruowaniem, malowaniem i improwizacją dzieci.
  • Unikaj stosowania kar, ale i… nagród – uczą one dzieci, że nagrodą za ich działanie jest zewnętrzna nagroda przyznana przez kogoś innego. Warto uczyć dzieci tego, by po wykonanej pracy podzieliły się swoimi odczuciami, powiedziały, z czego są dumne, co im się udało, czego się nauczyły.
  • Stosuj metody aktywizujące – niech każdy dzień będzie dla dzieci nowym wyzwaniem, eksperymentem, odkryciem.
  • Dostrzegaj dzieci nieśmiałe – wiele z nich nigdy nie zgłosi się na ochotnika, takim dzieciom łatwiej być którymś z kolei lub wystąpić w duecie z najlepszą koleżanką.
  • Zachęcaj dzieci do pracy w grupach – małe grupy bardziej aktywizują dzieci i dają każdemu szansę wypowiedzieć się i uniknąć niekończącego się czekania na swoją kolej w licznej grupie.
  • Zmieniaj usadzenie dzieci – jeśli dyskusja przedłuża się, zamknij oczy, dolicz do pięciu i poproś dzieci, aby zamieniły się miejscami. To szybki i prosty sposób, by zaktywizować tych, którzy myślami byli już nieobecni.

 

Sposoby na stres

Następną istotną zdolnością, ściśle związaną z poprzednimi, jest umiejętność radzenia sobie ze stresem, który jest immanentną cechą naszego funkcjonowania w społeczeństwie. Trudno wyobrazić sobie życie bez stresu i to bez względu na wiek. Towarzyszy nam w pracy, w kontaktach  towarzyskich, a czasem nawet w zabawie. Cała trudność polega na umiejętności opanowania stresu, na radzeniu sobie z nim, a nie na podporządkowaniu się temu uczuciu.

Przedszkolaki lepiej radzą sobie ze stresem, kiedy w grupie panuje serdeczna atmosfera, a zasady i granice są jasno określone. Wtedy czują się bezpieczne. Jak wspierać je w kształtowaniu umiejętności radzenia sobie ze stresem?

Oto kilka wskazówek:

  • Organizuj konkursy, turnieje i olimpiady, podczas których dzieci zmierzą się ze stresem, prezentując swoje umiejętności.
  • Chwal podjęte wysiłki.
  • Czytaj dzieciom bajki prezentujące odważne działania bohaterów (również te banalne, z którymi stykająsię dzieci).
  • Ucz mówienia o emocjach – nazywania i dzielenia się nimi z innymi:
  • Integruj grupę podczas zabaw integracyjnych
    • Co to za emocja? – zachęć dzieci, by spróbowały odgadnąć, jaką emocję (w postaci pantomimy) prezentuje ich kolega. 
    • Dlaczego? – zaprezentuj dzieciom obrazek lub zdjęcie przedstawiające osobę odczuwającą strach, złość lub radość. Zachęć dzieci, by próbowały odgadnąć, dlaczego ta osoba tak się czuje. Starszym dzieciom można dodatkowo zadać pytania zamknięte, na które odpowiedź brzmi „tak” lub „nie”, np. Czy ta osoba jest przestraszona? Czy ta osoba jest poza domem? Czy ta osoba jest sama w domu? Czy ta osoba jest sama w pokoju? Czy w pokoju jest ciemno? Czy ta osoba boi się ciemności, a ktoś zgasił światło? Warto na koniec zaproponować sposoby poradzenia sobie z daną emocją.
    • Dobre rady – jedno z dzieci pokazuje wybraną przez siebie emocję. Młodsze dzieci mogą opisać ją słowami lub po prostu nazwać. Pozostałe dzieci udzielają rad, mówiąc np.: Gdy jesteś smutny, możesz powiedzieć o tym mamie, Gdy jesteś zły, możesz odreagować złość, np. drąc papier lub puszczając bańki. Każdy pomysł powinien zostać doceniony! 
    • Kącik emocji – stwórz wraz z dziećmi kącik, w którym dziecko będzie mogło wyciszyć swoje emocje, np. posłuchać muzyki, położyć się na kocyku, przytulić do misia lub rozładować napięcie, np. ugniatając masy plastyczne albo przesypując materiał sensoryczny.

 

Zarządzanie czasem

Kolejną ważną umiejętnością jest właściwa organizacja czasu. To wręcz sztuka. Od najmłodszych lat powinno się zwracać uwagę na planowanie działań, obowiązkowość, rzetelność i punktualność, czyli prakseologię (sprawne działanie). Dla wielu pracodawców to wartość bezcenna. Nawet najzdolniejszy pracownik może zniweczyć działania firmy i narazić ją na straty finansowe oraz utratę dobrego imienia, jeśli będzie niepunktualny i nierzetelny. A ponieważ coraz częściej życie narzuca nam wiele ról, od wczesnego dzieciństwa należy doskonalić umiejętność dobrego gospodarowania sobą w czasie. Z tym jest ściśle związana praca pod presją czasu. Szybka decyzja, a później wysoki poziom wykonanej pracy również bardzo liczą się w życiu zawodowym.

Jak uczyć maluchy zarządzania czasem? Oto kilka sprawdzonych pomysłów:

  • Określaj granice czasowe wykonywanych zadań i prezentuj upływ czasu za pomocą wizualnego czasomierza, np. klepsydry; umów się z dziećmi, że na wykonanie danego zadania mają 15 minut i przypominaj im, gdy czas dobiega końca.
  • Ucz planowania, prezentując plan – przedstaw dzieciom, jakie działania i atrakcje czekają na nie i ile czasu można na nie przeznaczyć.
  • Dla starszaków wprowadzaj utrudnienia – gdy dzieci są w trakcie działania, na które mają zaplanowane 15 minut, np. konstruują most, zaproponuj, aby był on zbudowany bez użycia zielonych klocków, nie zmieniając czasu. Taka sytuacja w naturalny sposób wymusi zmianę organizacji.
  • Zachęcaj do dzielenia zadań między członków zespołu – w najmłodszych grupach to nauczyciel będzie musiał podzielić zadania między dzieci, np. podczas sprzątania (Kasia posprząta klocki, Tomek auta, Ala zasunie krzesła itp.). W grupach starszych zaproponuj, by dyżurni podjęli próbę podzielenia obowiązków.

 

Praca w grupie

Wszyscy doskonale znamy korzyści płynące z pracy w grupie. To wartościowa umiejętność, doceniana przez pracodawców i nauczycieli. Efekty pracy grupy potrafią być spektakularne. Poza tym grupa zaspokaja naturalną potrzebę przynależności każdego, nawet małego człowieka. W grupie łatwiej znaleźć rozwiązanie, częściej mamy do czynienia z innowacyjnością i kreatywnością. W grupie szybciej podejmuje się trafne decyzje. Wcześniej są one dokładnie przeanalizowane pod kątem wystąpienia ewentualnych komplikacji. Poza tym grupa sprawniej wdraża zmiany i rozwiązania, czyli pracuje efektywniej niż jednostka. Grupa podporządkowuje sobie jednostki, zarządza nimi dla dobra ogółu i, co ważne, dla każdego ma jakąś rolę. Każdy czuje się potrzebny i ma swój wkład w sukces grupy.

Żeby tak się stało, potrzebny jest oczywiście lider. Obserwując dzieci w przedszkolu, szybko dostrzeżemy jednostki, które mniej lub bardziej świadomie kierują grupą i wpływają na działania reszty. To może być niepisana rola suflera. Gdy dziecko kontroluje przebieg przedstawienia i podpowiada, kto ma teraz wystąpić, to zapewne mamy do czynienia z kimś, kto udźwignie ciężar przyszłych działań oraz weźmie odpowiedzialność za efekty pracy. Już w przedszkolach znajdziemy charyzmatyczne jednostki przejawiające cechy przywódcze!

Podczas codziennych zajęć warto w następujący sposób uświadamiać dzieciom, jak ważna jest praca w grupie:

  • Rozpocznij naukę od pracy w parach, stopniowo zwiększaj liczebność grupy.
  • Po wykonaniu zadania poproś dzieci, by podzieliły się emocjami związanymi ze współpracą z grupą.
  • Graj z dziećmi w gry planszowe w małych grupach, np. kilkoro dzieci kontra nauczyciel – to pozwoli dzieciom nawiązać w naturalny sposób współpracę.
  • Ucz szacunku do wypowiedzi innych – zwracaj dzieciom uwagę, że każdy chce być wysłuchany:
    • Co powiedział Tomek? – przerwij zajęcia, pytając wybrane dziecko o to, czy pamięta, co powiedział jego poprzednik. To nauczy dzieci wzajemnego słuchania się. Możesz też zapytać, czy zgadzają się z tym, co powiedział Tomek.
    • Łańcuch pomysłów – to kolejna zabawa doskonaląca umiejętność uważnego słuchania. Zadaniem każdego z dzieci jest udzielić odpowiedzi na zadany temat, jednak innej niż ta, która została już zaproponowana przez kolegów.
    • Demokratyczne głosowanie – naucz dzieci, że w niektórych sprawach decyduje głos większości.
    • Giełda pomysłów – każde z dzieci otrzymuje np. po pięć koralików i może zagłosować na dowolny pomysł, przydzielając mu wybraną przez siebie liczbę koralików. Pomysły z najmniejszą liczbą koralików są eliminowane. Głosowanie trwa do momentu wybrania zwycięzcy.

 

Asertywność i umiejętności komunikacyjne

Na przeciwległym biegunie usytuowane są umiejętności związane z odważnym przeciwstawieniem się czemuś, z czym zdecydowanie się nie zgadzamy lub co jest wbrew nam. To ważna umiejętność i bezcenna cecha człowieka uczciwego, który nie obawia się stanowczo zaprotestować, gdy dzieje się coś niezgodnego z moralnością czy sumieniem. Takiej postawy należy uczyć od najmłodszych lat. A poza tym istotne są zdolność nawiązywania dialogu, komunikatywność, umiejętność porozumiewania się, znajdowania wspólnych rozwiązań w rozmaitych działaniach.

Do codziennych zajęć warto wplatać poniższe zabawy, które ułatwią kształtowanie tych cennych umiejętności:

  • Mówię nie, gdy… – zadaniem każdego dziecka jest dokończyć zdanie zgodnie z własnym odczuciem. Zachęcaj do argumentowania, dopytując: „Dlaczego tak uważasz?”.
  • Szybkie rozmówki – zaproponuj dzieciom, by przez minutę postarały się dowiedzieć jak najwięcej na temat swojego kolegi. Zachęć je do podzielenia się tym, czego się dowiedziały, na forum całej grupy.
  • Pantomima – wszelkie zabawy pantomimiczne to doskonały sposób na to, by uczyć komunikacji niewerbalnej.
  • Parafrazy – zachęć dzieci do parafrazowania nieaprobowanych społecznie fraz tak, aby stały się bardziej przyjazne, np. zamiast powiedzieć „Oddawaj moją zabawkę”, mówię np. „Oddaj, proszę, tę zabawkę. Jest moja i chciałbym się nią teraz pobawić”. To trudna sztuka nawet dla niektórych dorosłych!

 

Podsumowanie

Realizacja programu preorientacji zawodowej w przedszkolu powinna odbywać się:

a) podczas zajęć wychowania przedszkolnego (w ramach realizacji podstawy programowej),

b) podczas działań, które wynikają z Rozporządzenia w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno- pedagogicznej, a które prowadzone są przez nauczycieli i specjalistów,

c) podczas innych działań związanych z preorientacją zawodową, realizowanych w przedszkolu i poza nim (np. spotkania z przedstawicielami różnych zawodów, wycieczki do zaprzyjaźnionych zakładów pracy).

Ważne!
Pamiętać należy, że podczas realizacji programu preorientacji zawodowej w przedszkolu nauczyciel powinien sięgać po aktywizujące metody pracy, aby tematyka zajęć była kojarzona przez dzieci z zabawą i przyjemnością. W programie powinny znaleźć się następujące treści: poznanie siebie, świat zawodów i rynek pracy, rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie oraz planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych.


Każdy dyrektor przedszkola potwierdzi, że działania przedstawione w artykule nauczyciele wychowania przedszkolnego realizują na co dzień. Obecnie należy jedynie położyć na nie większy nacisk i pamiętać, że preorientacja zawodowa w przedszkolu to długofalowy proces, który tylko wówczas przyniesie efekty, kiedy uda się z niego uczynić autentyczny priorytet – zgodnie z kierunkami polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2018/2019.

 

Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1675).

Źródło: „Przedszkole. Miesięcznik dyrektora”, listopad 2018, s. 8-15.

Elżbieta Kolczyńska – nauczyciel dyplomowany, absolwentka studiów podyplomowych z zakresu doradztwa szkolnego i zawodowego oraz kursów kwalifikacyjnych, m.in.: Organizacja i zarządzanie oświatą. Nauczyciel konsultant w Łódzkim Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego.
Monika Sobkowiak – nauczycielka wrocławskiego przedszkola, nastawiona na ciągłe poszukiwanie kreatywnych rozwiązań edukacyjnych i kształtowanie twórczego myślenia u dzieci w wieku przedszkolnym, logopeda, prowadzi blog Pani Monia (www. panimonia.pl), inspirujący nauczycieli do innowacyjnego działania.
Zobacz więcej aktualności